december 2018

Muziek maken

Itzhak Perlman (Jaffa, 31 augustus 1945) is een Israëlische violist die geldt als één van de beroemdste en grootste violisten van de tweede helft van de 20e eeuw. Ik las laatst iets over zijn bijzondere leven wat mij raakte. Op vierjarige leeftijd kreeg Perlman polio waardoor hij verlamd raakte en hij genoodzaakt werd met krukken te lopen. Toch besloot hij viool te gaan studeren omdat hij op de radio een muziekstuk voor viool gehoord had dat hij zo mooi vond. Iedereen zei dat hij daar niet aan moest beginnen en toch zette hij door.

Bijzonder dat hij dat deed! Dat hoorde waarschijnlijk ook bij zijn karakter: niet opgeven. Dat blijkt ook wel uit het volgende verhaal. Tijdens een muziekoptreden met groot orkest breekt een van de vier snaren van zijn viool. Het orkest valt van schrik gelijk stil. Iedereen denkt dat hij de snaar zal gaan vervangen want hij heeft er nu een tekort. Maar dat gebeurt niet. Hij gaat snel verder waar hij gebleven was en het orkest valt in. Sommige noten vindt hij al spelend op de overgebleven snaren en op andere momenten improviseert hij. Het publiek is na afloop laaiend enthousiast! Het was het beste concert van hem ooit.

Toen hem gevraagd werd waarom hij dit zo had gedaan was zijn antwoord: ‘In mijn leven als poliopatiënt heb ik leren waarderen wat er is en wat je nog wel kunt. Ik probeer te genieten van wat er nog is en daarvan probeer ik iets goeds te maken. Het is de taak van een artiest om mooie muziek te maken met wat je is gegeven. Geluk is niet de afwezigheid van lijden maar de kunst om muziek te maken met wat overgebleven is.’

Wij verliezen van alles in de loop van ons leven. Dat het met Gods hulp en die van anderen om ons heen mag lukken om muziek te blijven maken met wat overgebleven is. En als we dat zelf niet meer kunnen, dat anderen dat voor ons zullen doen.

Met een hartelijke groet aan allen die uitzien naar de feestdagen en aan hen die er tegenop zien.

Jochem Stuiver